Kharma

Zoektocht naar de ultieme weergave

De visie van Charles van Oosterum

Stond mijn laatste zoektocht nog in het teken van het genieten van een hele reeks zeer verfijnde Japanse Audio Note componenten, dit keer zoek ik het dichter bij huis en ga op bezoek bij Charles van Oosterum. Deze geestelijke vader van zowel de O.L.S. (Oosterum Loudspeaker Systems) als de kostbare Kharma luidsprekers geniet vooral in het buitenland enorme bekendheid als het om absolute topluidsprekers gaat. De beste weergevers uit het programma zijn zelfs zo goed dat ze moeiteloos mee kunnen komen met de giganten uit de ultra high-end zoals bv. een Avalon Sentinel of een Wilson Audio Alexandria X-2. Voor deze zoektocht heb ik mij laten verleiden door een Kharma Grand Exquisite, het huidige topmodel uit het omvangrijke oeuvre van ontwerper van Oosterum met een prijskaartje van een slordige € 200.000,-(!) per set en eigen-schappen die op veel punten verder gaan dan ooit een fabrikant is geweest.

Ook al weet ik min of meer wat voor soort producten mij te wachten staan, wanneer ik het in Breda gelegen bedrijfspand van O.L.S. Audio Technology nader, maakt zich een bijna onbedwingbare nieuwsgierigheid langzaam van mij meester. Wie is toch die ontwerper die de buitenlandse audiowereld ogenschijnlijk moeiteloos aan zijn voeten weet te krijgen, exporteert naar meer dan 25 landen en producten weet te ontwikkelen die zo extreem innovatief en exclusief zijn als er maar weinig zijn? Bij binnenkomst in het van veel parkeerruimte voorziene bedrijfspand kom ik in een ruim ontvangstgedeelte waar naast de receptie een aantal verschillende producten uit de omvangrijke O.L.S.-stal staan opgesteld. Terwijl ik in gedachten de producten aandachtig bestudeer word ik aangesproken door een ietwat tengere, lange man met een vriendelijke doch aftastende blik in zijn ogen. Het blijkt Charles van Oosterum zelf te zijn en de begroeting is hartelijk en gemeend. ln tegenstelling tot wat ik een beetje verwachtte blijkt Charles een typische nuchtere Nederlander te zijn die ondanks zijn grote succes nog steeds met beide benen op de grond is blij-ven staan. In het vervolgens ontstane vraaggesprek blijkt hij een grote gedrevenheid aan de dag te leggen en alle gestelde vragen worden zorgvuldig en zonder enige aarzeling met veel kennis van zaken verwoord en het is al snel duidelijk dat er een persoon voor mij zit die alle klappen van de (audio)zweep al aan de lijve heeft ondervonden.

Geschiedenis
Vooral de wat oudere audioliefhebbers onder ons zal de naam Kharma wellicht minder zeggen dan O.L.S. want met deze laatste naam is het begin jaren tachtig allemaal begonnen. Na zijn elektronica studie aan de universiteit van Eindhoven wist Charles zijn luidspreker experimenten met zowel units als kasten te bekostigen door akoestisch maatwerk aan de liefhebbers te leveren. Al snel nam zijn bekendheid hierin een zo grote vlucht dat hij in 1982 met zijn bedrijf O.L.S Audiotechnology startte. Hierdoor was Charles in staat om zowel consumenten als professionele gebruikers op rui-mere schaal met zijn maatwerk en zelfbouwontwerpen te bedienen. Toch nemen alle ontwikkelingen pas in 1992 een echt. grote vlucht wanneer een zeer welgestelde en bekende internationale Zoektocht ~
muziekliefhebber hem benaderd met de ultieme opdracht om voor hem persoonlijk een absoluut perfect cost-no-object luidsprekersysteem to ontwikkelen.Het systeem zou in staat moeten zijn om de weergave van een groot orkest op volledig compromisloze wijze weer to geven. Charles Ham de uitdaging aan en dit zou uiteindelijk leiden tot de geboorte van het grootste en meeet tot de verbeelding sprekende luidsprekersysteem moat ooit het levenslicht heeft gezien, het Grand- Enigma-Systeem. Dit extreme weergavesysteem bevatte touter superlatieven. Zo woog het totale systeem 12.000 kilo, was het volledig actief opgebouwd en voorzien van 30 kilowatt aan versterkervermogen. Voor het hogetonenbereik werden er 24 hoogrendements magnetostatischeuHits ingezet terwijl 48 conus eenheden van 15 cm het middengebied voor hun rekening names. Tot slot zorgden 24 woofers van 38 cm voor een verpletterende laagweergave. Het totale systeem werd geplaatst in de gigantische ondergrondse luisterruimte van maarliefst 1274 kubieke meter en gelukkig voor Charles was het resultaat helemaal Haar verwachting en bleek het systeem in staat om mast een verbluffend realistische 1:1 weergave onafhankelijk van de orkestgrootte, zelfs op een afstand van 10 meter volledige live concert volumes to bereiken. Merle gesterkt door de zeer positieve oplevering van dit zinneprikkelende weergavesysteem was de tijd voor O.L.S Audiotechnology rijp om mast de bestaande en prijsbewuste O.L.S luidsprekers (€ 800,- tot ca € 5000,- p.p.) een heel nieuwe lijn op to zetten met als doe) het ultieme in weergave en constructie to realiseren. Het merk Kharma (€ 6.500,- tot € 200.000 p.p.) was hiermee een feit.

Kharma Grand Exquisite
Aan de absolute top van het Kharma programme pronkt, prijkt en fonkelt de Grand Exquisite. Hierin is alle know-how die het bedrijf de afgelopen jaren heeft opgedaan verwerkt tot een product wet zich materiaaltechnisch en gehoormatig ken metes met de absolute wereldtop. Het ontwerp is volledig compromisloos opgebouwd en kent een meer elan indrukwekkend voorkomen en een superieur afwerkingsniveau. Zo is het gewicht een slordige 400 kg per kanaal, is het systeem 200 cm hoog, 41 cm breed en bijna 60 cm diep. Naast de extreem solide en doordachte kastconstructiernet o.a. de voor- en achterpanelen vervaardigd van onder hoge druk samengeperste laminaat pleat, zijn het vooral de toegepaste eenheden die tat het beste behoren moat er verkrijgbaar is, misschien nog wet het meeste opzien moeten to bares. De Grand Exquisite is een volledig gerealiseerde puntbron benadering voorzien van een 4-weg systeem met 7 eenheden. Helemaal onder en boven wordt een 33 cm woofer met een sandwich conus en vervaardigd van de materialen Nomex en Kevlar ingezet. Het middengebied wordt door twee 18 cm lasergetrimde ceramische units voor rekening genomen terwijl maarliefst Brie (!) diamanttweeters van twee verschillende mates (2 x 30 mm en 1 x 12 mm) het hoogbereik omvatten. Zelfs de interne bekabeling is bijzonder wegens het Cryogene proces waarbij de kabel volgens een strak gecontroleerd proces wordt gekoeld tot een zeer lage -191,67 grades Celsius. Dit kostbare procede moet voor een aanzienlijke vergroting van resolutie en een verlaging van de stoordrempel zorgen. Omdat een topluidspreker voor optimaal presteren nu eenmaal om topklasse aansturing vraagt, is door Charles een opstelling gemaakt met kwalitatief gelijkwaardige componenten. Als mono eindversterkers worden de 18 watt sterke mono Lamm ML 2 single ended trio-des ingezet. Het relatief geringe vermogen is hier niet zo'n bezwaar dear de Grand Exquisite luidsprekers met hun 93 dB 1 Wl1 M over een hoog rendement beschikken. Als voortrap words de bijbehorende hybride Lamm l2 reference ingezet. CD loopwerk is een C.E.C. TL 0 terwijl de DlA-conversie wordt verzorgt door een Kondo Ongaku. Speakerkabels zijn alien uit de Kharma Enigma range en wet de KEL-1 A, interlinks zijn de KEI-1 A, digitaleinterconnect is de KED-1 A enlast-but-notleastzijn de powerkabels van het type KEPW-1 A. Voorwaar een hele mond vol voor een visueel overweldigend systeem. Het geheel is opgesteld in een van de zeven luisterruimten die het panel aan de Kalshoven 7 to Breda telt en de ruimte was vrij sterk gedempt en van gemiddelde afinetingen (5m x 7m).

Luisteren
Hier is het allemaal om begonnen, een systeem kan nog zo imposant en kostbaar zijn, als het geen muziek ken makes zijn alle inspanningen allemaal voor niets. Nadat Charles vol trots een uitleg heeft gegeven over alle gebruikte componenten wordt het tijd om Haar het systeem to geen luisteren. Als eerste words de CD Bewitched van Laura Fygi met het nummer'Les feuilles mortes` (CD Mercury 818 322-2) op het draaiplateau van het C.E.C. loopwerk geplaatst. Meteen al bij de opening words een mysterieus gelaagd keyboardtapijt tastbaar qua afbeeldingsdimensie in de ruimte geprojecteerd en wanneer ook hear stem ietwat heel en omfloerst fluisterend inzet wordt duidelijk dat hier een werkelijk groots systeem speelt. Er is enorm veel rust en controle en het klankkleurenbereik is werkelijk enorm. Van pasteltint tot voile robuuste kleuren met to alien tijde een gepaste chique voornaamheid. Het hoog blinkt dermate uit door een valledige onopvallendheid als ik het nog Hies eerder heb mogen waarnemen en het is van zo'n gradatie dat je er zelfs een poosje aan moet wennen om het volledig to kunnen waarderen. Net middengebied sluit hier naadloos op aan en weet wederom een grote mate aan onopvallendheid to presenteren in combinatie met een mooi voile klankbalans en een lichte mate aan afronding. In hoeverre de Lamm buizenversterkers hierin een vinger in de pap zouden kunnen hebben was ten tijde van mijn bezoek niet vast to stellen. Het laag tenslotte loopt prachtigdiep in de subregionen door en bij de prachtige Requiem CD van John Rutter (Reference Recordings RR-57CD) hoor ik de 16 voet orgeltonen nu eens op voile sterkte in al hun prachtweerklinken. Zonder enige storende resonantie en met een volheid en beheersing zoals enkel en alleen een werkelijk groot systeem dat kan weergeven. Wanneer ik overschakel Haar het veel actiever repertoire in de vorm van de krachtige synthesizer-rock van James Newton Howard &Friends (CD Sheffield Lab CD-23) wordt wederom een erg groot beeld neergezet waarbij vooral de hoogteafbeelding het meeste opvalt. De Grand Exquisite zet hierbij ook werkelijk een 'grande' beeld Weer met een afbeeldingmaatstaf die schommelt tussen een 1:1 en 2:1. Er wordt dus afhankelijk van de opname zelfs een grocer beeld neergezet dan je in werkelijkheid waarneemt en dat is opmerkelijk. Dit Kharma systeem stelt je dan ook in staat om jezelf helemaal van hoofd tot veten in een waar klankbad to wentelen en door de grote controle en zeer grote vervormingsvrijheid is het geluid ongeacht het volumeniveau op geen enkele wijze vermoeiend. Helaas zit er voor de minder kapitaalkrachtigen onder ons ook een nadeel aan zo'n snort systeem. Wanneer je vervolgens Haar een kleiner high-end systeem luistert, lijkt het net of je een kleine transistorradio beluistert.

Conclusie
Nederland is moat mij betreft vanaf nu niet alleen meer sterk in het kleine maar ook in het grote. Met zijn O.L.S. en Kharma luidsprekerseries en export naar meer elan 25 landen over heel de wereld is Charles van Oosterum er semen met zijn personeel in geslaagd producten Weer to zetten die superieur zijn qua materiaalkeuze en afwerkingniveau. De geluidskwaliteit is bijzonder onopvallend in de goede zin van het woord en in het geval van de hier besproken Grand Exquisite, zelfs meer elan indrukwekkend. Het is prachtig dat er nog bedrijven en menses bestaan die hun dromen moeten waar to makes en door hard werken en innovatieve ideeen de moordende concurrentie uit het buitenland met egards het hoofd moeten to bieden. Wear een klein land groot in kan zijn.

Tekst & Fotografie: Werner Ero

O.L.S. Audiotechnology, tel: 076-5715010, info@kharma.com, www.kharma.com, juni 2005